Bệnh viện Dã chiến cấp 2 số 7 chuyển tuyến an toàn bệnh nhân bằng chuyến bay đặc biệt

Sáng ngày 8/8, tại Bentiu, Nam Sudan, một chuyến bay đặc biệt bằng trực thăng đã hỗ trợ kíp Vận chuyển cấp cứu đường không (AMET) của Bệnh viện Dã chiến cấp 2 số 7 đưa bệnh nhân lên tuyến điều trị cao hơn tại Juba. Trong suốt hành trình, các nhân viên y tế Việt Nam trực tiếp chăm sóc, theo dõi và bảo đảm an toàn cho người bệnh tới khi bàn giao cho Bệnh viện Dã chiến cấp 2+ của Ấn Độ, nơi bệnh nhân tiếp tục được chẩn đoán và can thiệp chuyên sâu.

7 giờ ngày 6/8, Bệnh viện Dã chiến cấp 2 số 7 (BVDC2.7) tiếp nhận một nữ Quân nhân 36 tuổi, thuộc đơn vị Mông Cổ đang làm nhiệm vụ tại Phái bộ Gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc ở Nam Sudan. Người bệnh nhập viện trong tình trạng chướng bụng, đau vùng quanh rốn và rối loạn đại tiện kéo dài. Theo hồ sơ bệnh án, các triệu chứng xuất hiện khoảng 5 ngày trước khi bệnh nhân tới bệnh viện. Trước đó, người bệnh đã được thăm khám, điều trị táo bón tại một cơ sở y tế tuyến dưới (Bệnh viện cấp 1 của đơn vị) nhưng tình trạng không chuyển biến nhiều nên được đưa tới BVDC2.7 để tiếp tục kiểm tra và xử trí.

Ngay sau khi tiếp nhận, kíp trực tiến hành thăm khám toàn diện. Bệnh nhân tỉnh, tiếp xúc tốt, không sốt, các chỉ số sinh hiệu tương đối ổn định; bụng chướng vừa, đau khi thăm khám vùng quanh rốn và nửa dưới bụng, nhu động ruột tăng. Các bác sĩ chỉ định đồng thời xét nghiệm huyết học, sinh hóa, điện giải, X-quang và siêu âm ổ bụng nhằm đánh giá nguyên nhân. Kết quả X-quang cho thấy khung đại tràng chướng hơi. Siêu âm ghi nhận các quai ruột giãn, tăng nhu động và gợi ý vị trí tắc nghẽn tại đoạn đại tràng sigma tiếp giáp trực tràng cao. Xét nghiệm cũng phát hiện tình trạng hạ kali máu. Kết hợp triệu chứng lâm sàng, kết quả cận lâm sàng và tiền sử phẫu thuật ổ bụng, các bác sĩ bước đầu chẩn đoán bán tắc ruột (cơ học), theo dõi nguyên nhân do dính sau phẫu thuật và cần loại trừ tổn thương tại vùng sigma - trực tràng (do viêm hoặc u).

Bệnh nhân được điều trị bảo tồn (nhịn ăn, truyền dịch, truyền dinh dưỡng, điều chỉnh điện giải), sử dụng thuốc theo chỉ định, thụt tháo và theo dõi chặt chẽ diễn biến lâm sàng. Các chỉ số sinh tồn trong quá trình điều trị duy trì tương đối ổn định. Tuy nhiên, tình trạng chướng bụng và tắc nghẽn chưa cải thiện rõ. Điều đó cho thấy nguyên nhân gây bán tắc ruột vẫn chưa được giải quyết và bệnh nhân cần được đánh giá chuyên sâu hơn.

Trên cơ sở kết quả thăm khám, cận lâm sàng và diễn biến sau điều trị, BVDC2.7 tiếp tục tổ chức hội chẩn, đánh giá khả năng điều trị tại chỗ cũng như nguy cơ diễn biến của người bệnh. Mặc dù phạm vi chuyên môn, kỹ thuật của BVDC2.7 trong nhiệm kỳ đã được mở rộng. Tuy nhiên, để xác định chính xác vị trí, nguyên nhân và mức độ tắc nghẽn, bệnh nhân cần được chụp cắt lớp vi tính vùng bụng chậu, nội soi và đánh giá bởi chuyên khoa phù hợp. Vậy nên, việc lựa chọn tuyến điều trị phù hợp vẫn phải được đặt lên hàng đầu. Sau khi cân nhắc các yếu tố chuyên môn, BVDC2.7 quyết định báo cáo, xin ý kiến cơ quan Chỉ huy y tế của Phái bộ về phương án vận chuyển bệnh nhân tới cơ sở y tế tuyến cao hơn tại thủ đô Juba. Quyết định này thể hiện một trong những nguyên tắc quan trọng trong hoạt động của bệnh viện dã chiến tại địa bàn, khi năng lực chuyên môn không chỉ được đánh giá qua số bệnh nhân có thể giữ lại điều trị, mà còn ở khả năng nhận định đúng thời điểm cần chuyển người bệnh tới tuyến cao hơn để bảo đảm an toàn và cơ hội điều trị tốt nhất.

Ngay sau khi phương án được thông qua, công tác phối hợp vận chuyển y tế đường không được triển khai. Kíp vận chuyển Cấp cứu đường không (AMET) của BVDC2.7 gồm Đại úy bác sĩ Phạm Lý Thanh và thiếu tá QNCN Nguyễn Huy Nam tham gia bảo đảm chuyên môn cho bệnh nhân trong quá trình di chuyển.

Tổ Cấp cứu đường không (AMET) thăm khám, kiểm tra tình trạng người bệnh, bảo đảm các điều kiện an toàn cho quá trình vận chuyển

Trước giờ xuất phát, Tổ Vận chuyển cấp cứu đường không (AMET) tiếp tục thăm khám, kiểm tra tình trạng người bệnh, bảo đảm các điều kiện an toàn cho quá trình vận chuyển, giải thích rõ những yêu cầu, quy định và thông tin cần thiết của chuyến bay, đồng thời động viên, trấn an nữ bệnh nhân trước hành trình tới Juba. Sự bình tĩnh và tin tưởng của người bệnh đối với đội ngũ y, bác sĩ BVDC2.7 cũng như kíp AMET trở thành một phần quan trọng trong suốt quá trình chuyển tuyến.

Vận chuyển trang bị, vật tư y tế lên trực thăng trước khi xuất phát

Hỗ trợ bệnh nhân lên máy bay, chuẩn bị xuất phát

9 giờ ngày 8/8, tại sân bay trực thăng trong căn cứ Liên hợp quốc ở Bentiu, bệnh nhân được đưa lên chuyến bay đặc biệt bằng trực thăng để di chuyển tới Juba. Trong suốt hành trình, nhiệm vụ quan trọng nhất của kíp vận chuyển là tiếp tục chăm sóc, theo dõi tình trạng người bệnh, sẵn sàng xử trí những diễn biến bất thường có thể xuất hiện trong điều kiện vận chuyển bằng đường không. Đến 12h30 cùng ngày, công tác vận chuyển và bàn giao bệnh nhân đã được hoàn tất an toàn tại Bệnh viện Dã chiến cấp 2+ của Ấn Độ ở Juba. Tại đây người bệnh tiếp tục được theo dõi, thực hiện các thăm dò chuyên sâu và điều trị theo đúng chẩn đoán ở tuyến cao hơn.

Chuyến bay cất cánh đưa bệnh nhân tới cơ sở y tế tuyến cao hơn tại thủ đô Juba

Trong điều kiện thực hiện nhiệm vụ tại địa bàn phái bộ, mỗi quyết định chuyên môn của các thầy thuốc quân y Việt Nam không chỉ liên quan tới một người bệnh mà còn phải tuân thủ quy đinh của hệ thống y tế và các quy trình phối hợp của Phái bộ. Một chuyến vận chuyển y tế đường không từ Bentiu tới Juba vì thế không đơn giản là đưa một bệnh nhân từ bệnh viện này tới bệnh viện khác. Trước khi trực thăng cất cánh là một chuỗi hoạt động liên tục, từ tiếp nhận, thăm khám đánh giá, hội chẩn, điều trị ổn định ban đầu, báo cáo hệ thống chỉ huy y tế Phái bộ đến phối hợp giữa các đơn vị liên quan để bảo đảm người bệnh được chuyển tuyến an toàn.

Với BVDC2.7, việc từng bước mở rộng khả năng khám, cấp cứu và điều trị tại Bentiu luôn đi cùng việc đánh giá đúng giới hạn chuyên môn. Trước những ca bệnh cần phương tiện chẩn đoán hoặc kỹ thuật can thiệp mà bệnh viện chưa thể bảo đảm, lựa chọn chuyển tuyến kịp thời chính là một phần của trách nhiệm chuyên môn của người thầy thuốc. Từ phòng cấp cứu của bệnh viện Việt Nam ở Bentiu đến khi bệnh nhân được bàn giao cho đồng nghiệp Ấn Độ tại Juba, mục tiêu xuyên suốt vẫn chỉ có một: bảo đảm an toàn và dành cho người bệnh cơ hội tiếp cận phương án điều trị phù hợp nhất. Chuyến trực thăng rời Bentiu sáng 8/8 vì thế cũng mang một ý nghĩa giản dị như chính công việc của những người lính quân y mũ nồi xanh Việt Nam: chủ động trong chuyên môn, phối hợp chặt chẽ và làm hết khả năng để người bệnh được điều trị đúng tuyến, đúng thời điểm và an toàn nhất.

Bệnh viện Dã chiến cấp 2 số 7, Nam Sudan